Skutki upadku różnej wielkości meteorytu na powierzchnię Ziemi

W historii geologicznej Ziemi dochodziło czasem do potężnych katastrof, które doprowadzały do masowego wymierania gatunków, całkowicie odmieniając w ten sposób oblicze planety. Ostatnią tak wielką katastrofą był upadek ogromnej planetoidy w okolicach Półwyspu Jukatan około 65 mln lat temu. Skutkiem tej kolizji było wymarcie panujących do tej pory na Ziemi dinozaurów. Pozwoliło to rozwinąć się ewolucyjnie ssakom, które będąc pokarmem dla „strasznych jaszczurów” zmuszone były wciąż ukrywać się w leśnych gęstwinach. Wykonaj symulację, ustawiając różne parametry hipotetycznej katastrofy. Przekonasz się, że wyjątkowo pokaźnych rozmiarów ciało może spowodować globalną katastrofę, mniejszy z kolei meteoryt wybija krater na powierzchni i dokonuje spustoszeń „tylko” w skali lokalnej. Na szczęście większość materii meteorytowej spala się w ziemskiej atmosferze dając na niebie piękny, opisywany nierzadko przez poetów efekt spadającej gwiazdy.

Warstwowość atmosfery ziemskiej i zmieniające się w niej warunki fizyczne

Atmosfera Ziemi nie jest jednorodna. Występuje w niej stratyfikacja, podobnie do warstwowej budowy geologicznej naszej planety. W wyniku sondowań balonowych i innych pomiarów udało się wydzielić w naszej atmosferze kilka warstw charakteryzujących się różną temperaturą, ciśnieniem, składem chemicznym, itd. Udaj się w podróż wraz z bohaterem symulacji wzdłuż słupa atmosferycznego, od poziomu morza aż po jego skraj, gdzie przechodzi niepostrzeżenie w przestrzeń kosmiczną. Przekonasz się, że w wyższych warstwach atmosfery warunki wcale nie są tak komfortowe jak na powierzchni i trzeba specjalnie wspomagać nasz organizm aby mógł w miarę sprawnie funkcjonować. Przez cały czas trwania symulacji wiesz dokładnie, w którym miejscu się znajdujesz i jakie warunki fizyczne panują na aktualnym poziomie w atmosferze.

Strefy czasowe na Ziemi

W 1884 roku podzielono Ziemię na 24 strefy czasowe aby ujednolicić rachubę czasu. Dla ułatwienia życia codziennego wprowadzono wtedy tzw. czas strefowy. Ziemia podzielona została na 24 sektory w długości geograficznej i przyjęto, że w każdym sektorze (strefie) wszystkie zegary nastawia się tak, by pokazywały ten sam czas. Każda strefa obejmuje obszar do 7o,5 w długości geograficznej w obie strony od południka centralnego, z poprawkami na granice państwowe i regionalne. W ten sposób czasy w sąsiednich strefach różnią się o pełną godzinę, choć są od tej reguły wyjątki. Polska leży w strefie czasu środkowoeuropejskiego, o godzinę późniejszego od czasu uniwersalnego (panującego na południku Greenwich), a na okres lata (ze względów ekonomicznych) wprowadzany jest czas letni, równy czasowi wschodnioeuropejskiemu, późniejszy od UT o 2 h. Uruchom symulację a dowiesz się o różnicach w czasie strefowym i fazie aktywności dziennej ludzi mieszkających w trzech odległych miejscach na Ziemi.

Erozja brzegu morskiego (1)

Symulacja ta przedstawia proces rozdrabniania zawieszonego w falach przyboju i odboju materiału skalnego. Poprzez długotrwałe tarcie o siebie i dno zbiornika owej zawiesiny, ze względnie dużych fragmentów skał, dochodzimy do powstania jednorodnej mieszaniny drobnych ziarenek piasku. Z tego typu procesem spotkać się możemy na każdej plaży świata, gdzie obserwując jak kolejne fale wdzierają się na brzeg i wracają z powrotem mamy możność naocznego przekonania się o powolności ale też i skuteczności tego zjawiska.

Erozja stromego brzegu morskiego

Na wybrzeżu klifowym mamy sposobność do najpełniejszego przekonania się o sile wody wprawionej w nieustanne falowanie. Symulacja przedstawia całą gamę procesów, które mają miejsce na urwistym brzegu morza a prowadzących w konsekwencji do ustawicznego cofania się wybrzeża. Sprawdź co kryje się pod każdym przyciskiem umieszczonym na ekranie. Przewijany tekst pozwoli Ci na zrozumienie procesu zachodzącego w danym miejscu klifu.

Falochron (1)

Symulacja przedstawia mechanizm działania jednego z popularniejszych typów falochronów, służących do zabezpieczania mało odpornego wybrzeża przed niszczącą działalnością morza. Zasada działania takiego falochronu polega na możliwie wydajnym odebraniem czołu fali jego energii, która w przypadku braku falochronu, powodowałaby systematyczne wdzieranie się morza coraz dalej w głąb lądu. Zastosowany w przedstawionej symulacji falochron poprzez specjalne wyprofilowanie powierzchni powoduje łagodne zawracanie nacierającej na niego fali morskiej.

Metody zabezpieczania wybrzeża przed niszczącą działalnością morza

W symulacji tej przedstawiono schematycznie najpopularniejsze metody zabezpieczania wybrzeża przez niszczeniem go przez fale morskie. Do takich znanych i skutecznych sposobów należy budowa różnego rodzaju falochronów (palowych, betonowych, gwiazdoblokowych, koszy szańcowych,itp.). Czasem człowiek celowo tak modyfikuje wybrzeże, aby nacierające na nie fale wytracały swoją energię. Każdy z przedstawionych w niniejszej symulacji sposobów na ochronę brzegu morskiego jest szczegółowo wyjaśniony w przewijanym tekście u dołu ekranu. Nie będziesz miał zatem kłopotów ze zrozumieniem zasad działania kolejnej konstrukcji ochronnej.

Falochron (2)

Jak zachowuje się fala atakująca brzeg pod dużym kątem? Aby poznać odpowiedź na to pytanie wykonaj powyższą symulację. Wspomniana fala wybiera materiał z plaży i transportuje go „zygzakowatym” ruchem wzdłuż brzegu. Jeśli nie napotka na swej drodze żadnej przeszkody, może się w końcu okazać, że plaża zniknęła! Prostopadle ustawione w stosunku do brzegu falochrony zapobiegają temu wymywaniu. Całe systemy takich umocnień, często spotykane na wielokilometrowych odcinkach plaż na całym świecie bardzo skutecznie radzą sobie najsilniejszym nawet falowaniem. Ma to niebagatelne znaczenie dla funkcjonowania kurortów wczasowych i uzdrowisk nadmorskich, dla których piękne piaszczyste plaże są prawdziwym skarbem.

Erozja piaszczystego klifu

Polska linia brzegowa (trwale i na ogół nieodwracalnie) cofa się niemal na całym wybrzeżu w tempie 0,2 - 1,5 metra w ciągu roku. Przyczyna tej sytuacji tkwi przede wszystkim w złym stanie technicznym umocnień brzegowych. Większość z nich została wybudowana jeszcze w okresie międzywojennym i wskutek ograniczonego wykonywania prac remontowych jest obecnie w około 30% zniszczona. Rodzaj potrzebnych zabezpieczeń powinien być ustalany po uprzednim dokładnym zbadaniu warunków naturalnych sprzyjających bądź też hamujących postęp erozji. Wykonaj symulację a dowiesz się co nieco na temat naturalnych czynników warunkujących tempo niszczenia wysokiego brzegu morskiego.

Fala przybojowa

Sytuacji przedstawionej w tej symulacji nie trzeba daleko szukać w rzeczywistości. Przykładem tak znacznego zagarnięcia lądu przez morze jest rejon miejscowości Trzęsacz, położonej niedaleko Pobierowa. Atrakcją geomorfologiczną jest tam miejscowy kościółek, który zbudowany został w głębi lądu ok. 2 km od klifowego brzegu. Morze systematycznie podmywając brzeg od wieków zbliżało się do budynku kościoła. W połowie XIX w. kościół zamknięto. W 1901 r. runęła pierwsza ściana, później kolejne fragmenty kościoła. Ostatnie osunięcie miało miejsce w 1994 r. Obecnie pozostał tylko niewielki fragment ostatniej ściany kościoła znajdujący się niespełna 40 metrów od brzegu Morza Bałtyckiego. Specjaliści przewidują, że mimo prac zabezpieczających za kilka lat znikną ostatnie ślady jego istnienia. Tereny wodne obok Trzęsacza rybacy zwą "tonią umarłych", gdyż woda przy dużych sztormach wymywa kości ludzkie z dawnego cmentarza przykościelnego.

Interaktywna podróż przez Układ Słoneczny

Nie trzeba być astronautą żeby udać się w pasjonującą wyprawę w świat planet Układu Słonecznego. Uruchom symulację a w zasięgu ręki będziesz miał najważniejsze dane na temat każdej planety tej słonecznej rodziny, będziesz mógł dowolnie ustalać prędkość ich obiegu wokół Słońca - jednostką odniesienia będzie tu rok ziemski. Funkcja „zoom” pozwoli Ci na płynną zmianę perspektywy – wpierw, patrząc na Układ Słoneczny jakby z zewnątrz, możesz ocenić relatywne rozmiary orbit planet i ich odległości od gwiazdy centralnej. W każdej chwili masz jednak możliwość zanurzyć się weń aż po orbitę najbliższej Słońcu planety - Merkurego.

Fazy Księżyca

Dlaczego istnieją fazy Księżyca? Księżyc obraca się wokół swej osi dokładnie w takim samym czasie w jakim dokonuje jednego obiegu Ziemi (27,3 dnia). Dlatego z Ziemi widoczna jest zawsze ta sama strona Księżyca. W miarę obrotu Księżyca Słońce oświetla stopniowo kolejne jego obszary. Dlatego też zmienia się widoczny z Ziemi kształt naszego naturalnego satelity. Możemy wyróżnić 4 etapy cyklu zwane fazami. Jego pełną tarczę widzimy przy "pełni" , natomiast w "nowiu" Księżyc nie jest oświetlony wcale. Niniejsza symulacja pozwoli Ci na swego rodzaju zabawę ruchem obiegowym naszego satelity. Będziesz także mógł na bieżąco kontrolować jego kształt za oknem Twojego wirtualnego mieszkania.