Muchołówka

Większość roślin to organizmy samożywne, które wytwarzają substancje pokarmowe w procesie fotosyntezy, wykorzystując światło słoneczne jako źródło energii. Jednak w bogatym świecie roślin można spotkać także organizmy cudzożywne. Z reguły rośliny uzupełniają w ten sposób swoją „dietę”. Czy wiesz, że w świecie roślin spotykamy też organizmy, które odżywiają się pokarmem zwierzęcym? Są to więc organizmy mięsożerne. Najczęściej chwytają i trawią owady, dlatego nazywamy je roślinami owadożernymi. Rośliny mięsożerne występują na glebach ubogich w składniki mineralne. Pokarm zwierzęcy dostarcza im tych substancji, których brakuje w podłożu. W celu zdobywania dodatkowego pożywienia rośliny mięsożerne przekształciły swoje liście w specjalne pułapki. Do takich roślin należą: rosiczka, muchołówka, kapturnica i dzbanecznik. Obejrzyj w jaki sposób muchołówka łapie owady. Jej liście tworzą pułapki, przypominające otwartą paszczę otoczoną wrażliwymi na dotyk włoskami. Gdy zwierzę siądzie na takim „listku”, paszcza natychmiast się zamyka, a liczne gruczoły trawienne zaczynają wydzielać enzymy, które rozkładają ciało ofiary.

Działanie adrenaliny

Układ dokrewny budują dwie struktury nadrzędne: podwzgórze i przysadka mózgowa oraz kilka gruczołów obwodowych. Czy wiesz, że od nich zależy, jak sprawnie funkcjonują nasze narządy i układy? Działanie gruczołów obwodowych można przyrównać do pracy uważnych strażników, którzy korygują najdrobniejsze wahania w czynnościach naszego organizmu. Takimi strażnikami są nadnercza – parzyste gruczoły przylegające do szczytowych części nerek. W nadnerczach wyróżnia się część zewnętrzną (korę) i wewnętrzną (rdzeń). Rdzeń nadnerczy przygotowuje organizm do stresu i dlatego nazywany jest gruczołem stanu wyjątkowego. Rdzeń wydziela dwa hormony: adrenalinę i noradrenalinę. Obejrzyj film o działaniu adrenaliny na nasz organizm. Adrenalina nazywana jest „hormonem walki lub ucieczki”. Człowiek w sytuacji stresowej staje się zdolny do większego wysiłku fizycznego i psychicznego właśnie dzięki adrenalinie. Pod wpływem sygnału odbieranego najpierw przez narząd wzroku bodziec stresowy dociera do podwzgórza, a następnie do rdzenia nadnerczy, gdzie wydzielana jest adrenalina. Przygotowuje ona organizm do reakcji na sytuację stresową. Przedostając się do naczyń krwionośnych, powoduje wzrost poziomu glukozy we krwi i wzrost ciśnienia krwi. Charakterystycznym objawem stresu u ludzi jest przyspieszenie oddechu i przyspieszenie akcji serca.

Koniec ery dinozaurów

Czy wiesz, kiedy żyły dinozaury – zwane „strasznymi jaszczurami”? Dinozaury królowały na Ziemi poczynając od pierwszego okresu mezozoiku, nazywanego triasem, i dalej przez okres jurajski i kredę. W sumie około 180 milionów lat. Reprezentowały niezwykłą różnorodność form i sposobów życia. Żyły na powierzchni ziemi i w wodzie. Blisko spokrewnione z dinozaurami gady latające opanowały umiejętność unoszenia się w powietrzu. Wśród dinozaurów były największe zwierzęta, jakie kiedykolwiek żyły na lądzie. Schyłek ery mezozoicznej to jednocześnie koniec świata dinozaurów. Nie tylko zresztą ich. Razem z dinozaurami wyginęło wiele innych gatunków. Jeśli chcesz się dowiedzieć, co mogło być przyczyną masowej zagłady dinozaurów, obejrzyj film. Dinozaury wymarły raptownie około 65 milionów lat temu. Zginęło wówczas blisko 90% wszystkich żyjących gatunków. Zebrane informacje pozwalają przypuszczać, że doszło do kolizji Ziemi z olbrzymim meteorem, którego średnica miała co najmniej 10 kilometrów. Po każdym wielkim wymieraniu pojawiały się nowe gatunki, przystosowane do zmienionych warunków. Gatunki te w rzeczywistości istniały wcześniej, ale nie miały dość sił, aby konkurować ze starymi bywalcami Ziemi. Ewolucja, raz rozpoczęta, nigdy się nie zatrzymała i natychmiast wypełniała powstałe luki.